تلیله گردن سرخ

تلیله گردن سرخ

سلیم سانان
اطلاعات عمومی
نام اصلی	تلیله گردن سرخ
نام عربی	الزَّقزَاق الإِسکندرانی
نام انگلیسی	Red-necked stint
نام علمی	Calidris ruficollis
گونه	سلیم سانان
زیستگاه	سواحل دریاها و خورها و سواحل گلی و همچنین آب‌های داخل خشکی
تغذیه	حشرات و سخت پوستان کوچک و بعضا نرم‌تنان
حکم فقهی	حلال‌گوشت
حکم فضله	طبق فتوای مشهور فقها پاک است.

تلیله گردن سرخ یا تلیله خاکستری از پرندگان حلال‌گوشت، از راسته سلیم سانان است. اندكی بزرگ تر و پر جثه‌تر از «تلیله كوچك» به نظر می رسد، ولی به واسطه منقار کوتاه‌تر و ضخیم‌­تر، پاهای كوتاه‌­تر و بال‌های درازتر از آن تفكیك می‌شود.

توصیف ظاهری

اندازه: طول بدن ۱۳ تا ۱۶ و گستردگی بالها ۳۵ تا ۳۸ سانتیمتر نر و ماده هم شکل و دارای تغییرات فصلی هستند. در پرندۀ بالغ در دورۀ جوجه آوری صورت، گلو و بخش بالایی سینه بلوطی خرمایی است كه در پر و بال تازه روییده همراه با لکه‌های سفید دیده می‌شود. قاعدۀ منقار سفید، تارك سر و روتنه تیره و از لکه‌های سیاه، بلوطی خرمایی، خاكستری و سفید پوشیده شده است. پوش پرهای روی بال‌ها قهوه‌ای خاكستری و حاشیه پرهای آن نخودی كم­ رنگ دیده می‌شود. دو طرف دمگاه سفید و در مرکز نوار طولی سیاه رنگی دارد كه تا انتهای دم امتداد می‌یابد. دم خاکستری و پرهای كناری آن در بخش درونی خود سفیدتر به نظر می‌رسند. دو طرف سینه و بخش جلویی پهلوها لكه‌های تیرۀ مشخصی دارد و مابقی زیرتنه و زیر بال‌ها سفید است. پاها و منقار نیز سیاه هستند. نوار چشمی قهوه‌ای خاكستری مشخصی در زیر نوار ابرویی به چشم می‌آید. روتنه خاكستری روشن است و به واسطه لكه‌های تیرۀ كمتر در مركز پرهای آن، نسبت به «تلیله كوچك» یك نواخت­تر به نظر می‌رسد.

رنگ بدن پرندۀ نابالغ متغیر است. در پر و بال تازه روییده روتنه قهوه‌ای تر از نابالغ «تلیله كوچك» است و الگوی فلس مانند كمتری دارد. پرهای شانه قهوه‌ای مایل به سیاه، حاشیه آن‌ها بلوطی روشن و نوك آن‌ها سفید است. گونه‌ها رگه رگه ظریف خاكستری دارد كه تا پس گردن امتداد می‌یابد. در اغلب نابالغ­‌ها سایه خرمایی رنگی روی سینه و در برخی دیگر سایه خاكستری نخودی همراه با رگه رگه مشخص در دو طرف آن دیده می‌شود. زیرتنه و زیر بال ها نیز سفید است.

پرنده ای اجتماعی است و در خارج از دورۀ جوجه آوری اغلب در دسته‌های كوچك تا بزرگ دیده می‌شود. پروازی سبك و سریع دارد. به سرعت از روی زمین به پرواز در می­‌آید و به‌طور معمول در ارتفاع پایین پرواز می‌كند و اوج نمی‌گیرد.

زیستگاه

سواحل دریاها، خلیج ها، خورها و مصب های دارای پناه و همچنین حاشیه پیکره های آبی دائمی و موقت نزدیك به سواحل دریاها را ترجیح می دهد و برای تغذیه بیشتر در سواحل گلی یا شنی وسیع بین جزر و مدی دیده می شود.

تغذیه

همه چیزخوار است و اغلب به صورت مخلوط با سایر پرندگان کنار آبزی به تغذیه از حشرات، مهره داران كوچك، نرم تنان، شکم پایان و سخت پوستان و همچنین دانه های گیاهی می پردازد.

حکم فقهی

این پرنده دارای چینه‌دان و سنگ‌دان می‌باشد بنابر این طبق نظر همه فقها «حلال گوشت» است.

حکم فضله

طبق نظر مشهور فقها فضله این پرنده پاک است.

نگارخانه

• 
• 
• 
• 
  نقشه پراکنش