سنگ گردان

از ویکی‌موضوع
سنگ گردان
سلیم سانان
اطلاعات عمومی
نام اصلیسنگ گردان
نام عربیقُنبُرة الماء
نام انگلیسیTurnstone
نام علمیArenaria interpres
گونهسلیم سانان
زیستگاهسواحل دریا و معمولا در قسمت‌هایی که پوشیده از سنگ‌های کوچک است
تغذیهنرم‌تنان و حشرات و بعضا از بی مهرگان کنار ساحل
حکم فقهیحلال‌گوشت
حکم فضلهطبق فتوای مشهور فقها پاک است.


سنگ گردان از پرندگان حلال‌گوشت، از راسته سلیم سانان است. پرنده‌ای است آبچر از خانواده سلیم که بدنی فربه، سری کوچک و گردنی کوتاه دارد و به واسطه نقش و نگار فراوان پرو بال و رنگ بلوطی سطح پشتی‌اش در فصل تابستان قابل تشخیص است.[۱]

توصیف ظاهری[ویرایش | ویرایش مبدأ]

اندازه این پرنده ۲۳ سانتی‌متر است؛ رنگ سرش روشن تر و خالهای ریز سیاه و قهوه‌ای رنگی دارد. ناحیه سینه‌اش طوق پهن سیاهی دارد که احیانا لکه‌های سفیدی در طرفین آن دیده می‌شوند سطح شکمیش سفید است و سطح پشتی و کمرش به رنگ بلوطی است که با خالهای قهوه‌ای تیره و روشنی آمیخته می‌باشد. نوار پهن سیاه روی دمش هنگام پرواز نمایان می‌شود.

پرنده نر و ماده شبیه به یکدیگرند و رنگ بدن این پرنده در تابستان و زمستان متفاوت است.

در زمستان رنگ کلی بدن پرنده از بلوطی به قهوه‌ای مایل به خاکستری تغییر می‌کند و خالهای سیاه سرش بسیار کمرنگ می‌گردد و طوق سیاه سینه‌ای‌اش نیز بسیار کمرنگ و محو می‌شود. همچنین رنگ سر پرنده قهوه‌ای می‌گردد و بر روی کمر و سطح پشتی‌اش خالهای سیاهی به چشم می‌خورد.

در پرواز دو خط طولی سفید روی کمر، و خطوط بالی سفیدی روی بالهایش دیده می‌شوند. زیر بالهایش سفید و انتهای شاهپرهای اولیه‌اش اندکی سیاه است. رنگ چشمان و منقارش سیاه و پاهای کوتاهش به رنگ نارنجی است که در تابستان و فصل زاد و ولد پر رنگ تر شده و به رنگ قرمز تبدیل می‌شود.

در کنار ساحل و معمولا در میان گله‌های سایر پرندگان آبزی در میان سنگ‌ها و صدف‌ها به دنبال غذا می‌گردد.[۲]

زیستگاه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

در سواحل دریا و معمولا در قسمت‌هایی که پوشیده از سنگ‌های کوچک است دیده می‌شود. عمدتا در طول ساحل و ریگزارها و در میان گله‌های دیگر پرنده‌ها دیده می‌شوند.[۳]


تغذیه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

در میان سنگ‌های کنار ساحل به دنبال غذا می‌گردد و برای این کار سنگ‌ها را با منقار جابجا کرده و غذایش را شکار می‌کند. از نرم‌تنان و حشرات و بعضا از بی مهرگان کنار ساحل تغذیه می‌کند.[۴]

حکم فقهی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

این پرنده دارای چینه‌دان و سنگ‌دان می‌باشد بنابر این طبق نظر همه فقها «حلال گوشت» است.[۵]

حکم فضله[ویرایش | ویرایش مبدأ]

طبق نظر مشهور فقها فضله این پرنده پاک است.[۶]

نگارخانه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. زارعی زیاری، حسین، اطلس فقهی پرندگان ایران، نشر معروف، ۱۳۹۳ش، ص ۱۸۹.
  2. زارعی زیاری، حسین، اطلس فقهی پرندگان ایران، نشر معروف، ۱۳۹۳ش، ص ۱۸۹.
  3. زارعی زیاری، حسین، اطلس فقهی پرندگان ایران، نشر معروف، ۱۳۹۳ش، ص ۱۸۹.
  4. زارعی زیاری، حسین، اطلس فقهی پرندگان ایران، نشر معروف، ۱۳۹۳ش، ص ۱۸۹.
  5. زارعی زیاری، حسین، اطلس فقهی پرندگان ایران، نشر معروف، ۱۳۹۳ش، ص ۱۸۹.
  6. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی)، ج ‏۱، ص ۶۹، مسئله ۸۴ و ۸۵.

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  • زارعی زیاری، حسین، اطلس فقهی پرندگان ایران، نشر معروف، ۱۳۹۳ش.
  • منصوری، جمشید، راهنمای پرندگان ایران، نشر فرزانه، ۱۳۹۲ش.

متن عنوان[ویرایش | ویرایش مبدأ]